کد خبر:6012
تاریخ انتشار:۹ تير ۱۳۹۳

دستان طلایی هنرمندان دارابگرد

اما نکته حائز اهمیت در مورد قاشق های چوبی این است که «چارلز وایت» انگلیسی در جلد دوم کتاب خود قاشق را ابداع ایرانیان و برآمده از اندیشه آنان می داند.

جلیل سلمان - حدود 169 سال از نگارش کتاب «سه سال در قسطنطنیه» اثر معروف «چارلز وایت» انگلیسی می گذرد در حالیکه در گوشه ای و در پاراگرافی کوتاه از کتاب وی یکی دیگر از بزرگی های شهرستان داراب چشم های خوانندگان را بیش از پیش می نوازد.

شهرستان داراب بواسطه آثار تاریخی فاخرش علاوه بر اینکه پلی ارتباطی بین دوران مختلف تاریخ ایران زمین می باشد، سرزمینی آکنده از هنر نیز بوده است.دستان طلایی هنرمندان داراب روزی زادگاه ما را آنچنان به عظمت رسانیده اند که اگر امروز مروری کوتاه بر صفحات تاریخ نماییم شکوه و سربلندی این خطه از ایران بزرگ را بوضوح درک خواهیم نمود.

هنر ما فقط تاریخمان نیست، ما تاریخی هنرآفرین داشته ایم و اگر اغراق نباشد باید بپذیریم بسیاری از دیگر شهرهای کشورمان حتی بند انگشتی از آن را در اختیار نداشته و ندارند.
بی گمان نام «چارلز وایت» Charles White برای آنانکه مفاهیم غرب و اسلام را دنبال می کنند نامی ناشناخته نیست زیرا کتاب معروف وی به نام«سه سال در قسطنطنیه» بعنوان مرجعی مهم مورد توجه نویسندگان و مورخان سراسر جهان می باشد.
 


«چارلز وایت» یک انگلیسی مقیم استانبول بود که در سال 1844 کتاب «سه سال در قسطنطنیه» را در سه جلد نگارش نمود و اکنون اغلب موارد مطرح شده در کتاب وی را می توان در مقالات نویسندگان نامی جهان بچشم دید.جلد دوم کتاب وی در سال 1845 نگاشته شده و در فصل دوم آن نکته بسیار جالب توجهی در مورد شهر «دارابگرد» بچشم می خورد که پرداختن به آن خالی از لطف نخواهد بود.

یکی از ابزارها و وسایل بسیار قدیمی آشپزخانه، قاشق می باشد که در جنس های متفاوتی ساخته و به بازار عرضه می شود.قاشق های امروزی قطعاً پس از گذشت زمان بسیار زیادی به شکل فعلی درآمده و در دوران قدیم جنس آنها اغلب از چوبهایی همچون آبنوس و گلابی  بوده و یکی از اقلام تجاری و صادراتی در دوران گذشته بوده است.
مطابق آنچه در دانشنامه ویکیپدیا آمده است" قاشق های چوبی یا کمچه نوعی از قاشق است که از چوب ساخته می‌شود و کاربرد آن عموماً در صرف غذا و خوراکی می‌باشد.

پیشینه ساخت قاشق چوبی احتمالاً به 250 سال قبل از میلاد توسط "سلتی های بریتانیا" باز می گردد که در کاوشهای باستان شناسی در "گلاستونبری" مواردی از آنها بدست آمده است."
اما نکته حائز اهمیت در مورد قاشق های چوبی این است که «چارلز وایت» انگلیسی در جلد دوم کتاب خود قاشق را ابداع ایرانیان و برآمده از اندیشه آنان می داند.

وی در این خصوص می نویسد: قاشق های چوبی در «دارابگرد» و «? Khoonser» و از جنس درخت گلابی تولید می شوند که کاملاً کنده کاری شده و جلا یافته هستند و دسته آنها شبیه بالهای پروانه می باشد.{در زمانهای گذشته این نوع قاشق با جنس استیل در داراب وجود داشت}
«چارلز وایت» قاشق های تهیه شده در «دارابگرد» و «? Khoonser» را بمراتب عالی تر از آنچه در کشور ترکیه ساخته می شوند می داند و بوضوح به آن اعتراف می نماید.

یکی از ضروریات ساخت قاشق های چوبی قطعاً به وجود مواد اولیه آن باز می گردد که گمانه زنی های ما را در مورد وجود درختان گلابی فراوان در داراب به واقعیت نزدیک تر می نماید و با توجه به اشاره مستقیم «چارلز وایت» به چوب درخت گلابی این موضوع رنگ بیشتری به خود گرفته و می توان ادعا نمود که بواسطه وجود انبوهی از درختان گلابی در داراب ساخت قاشق های چوبی بسیار مرسوم بوده است.

اما نکته دیگر اینکه با توجه به کیفیت بالا و مطرح بودن قاشق های چوبی ساخت «دارابگرد» ، قطعاً علاوه بر اینکه این قاشق ها بعلت شهرتشان بعنوان کالای تجاری و صادراتی مد نظر بوده اند، کارگاههای متعددی نیز برای تهیه آنها در شهرمان وجود داشته است که هنرمندان دارابی در آن هنر منبت کاری خود را در معرض چشم جهانیان قرار می داده اند.

«چارلز وایت» در پایان صفحه 48 کتاب خود می نویسد:" اولین شخصی که یک قاشق چوبی را به نبی مکرم اسلام هدیه می دهد یک چوب تراش ایرانی بوده است" که این نیز نکته ای بسیار زیبا و جالب توجه است.

*
توضیحات:
قسطنطنیه:استانبول-ترکیه
منبت: یکی از هنرها و صنایع دستی است. در این هنر نقش‌ها به صورت نقش برجسته روی زمینه کار قرار می‌گیرند.منبت‌کاری چوب یکی از شاخه‌های منبتکاری است ولی منبت کاری بیشتر به صورت کنده کاری روی چوب اجرا می‌شود.(ویکی)
Khoonser:منبعی برای تشخیص شهر نامبرده یافت نشد.

 

اخبار مرتبط

نظرات